10391012_797090593673609_2209129957879899239_nΘέσαμε έξι δύσκολες ερωτήσεις στον διάσημο αργκιουμανιστή και υποψήφιο με το Ποτάμι στη Μεσσηνία Παναγιώτη Σιαβελή. Να τι μας απάντησε:

Το Ποτάμι δεν είναι λίγο αχταρμάς; Αντιλαμβάνομαι την αναγκαιότητα της συγκρότησης ενός μετώπου λογικής για τη σωτηρία της χώρας, αλλά αυτό στο επίπεδο μιας κυβέρνησης. Στο Ποτάμι πώς είναι δυνατόν, για παράδειγμα, να συνυπάρχει η φιλελεύθερη Δράση που είχε το προηγούμενο διάστημα κάνει σημαία μια λαϊκιστική ρητορική εναντίον της φορολογίας εν γένει με κάποιους αριστερούς ή σοσιαλδημοκράτες που θεωρούν τη φορολογία απαραίτητο μέσο αναδιανομής και εξισορρόπησης των κοινωνικών αδικιών;
Όπως σωστά το διατύπωσες, η συνύπαρξη διαφορετικών εργαλείων προσέγγισης της πολιτικής και της οικονομίας εντός του ίδιου κινήματος γίνεται δυνατή στο επίπεδο της διακυβέρνησης της χώρας, σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της ιστορίας της. Για να είμαι πιο σαφής, το Ποτάμι οργανώνεται, συνθέτει και προτείνει λύσεις βασισμένες σε πλατφόρμες ιδεών φαινομενικά ετερόκλητες επειδή ακριβώς το θεωρεί αναγκαίο να συμμετέχει στη διακυβέρνηση της χώρας μετά τις εκλογές. Και θέλω να σταθώ στο «φαινομενικά» που προανέφερα: το ακραίο μέγεθος και η οφθαλμοφανής ποιότητα (ας πούμε: τέτοια που να επιτρέπει τον παρασιτικό πλουτισμό πολλών ομάδων) των στρεβλώσεων του πολιτικού και του οικονομικού πλαισίου στην Ελλάδα, συνθέτουν ένα τοπίο με πολλούς «εύκολους» στόχους για πολιτική παρέμβαση για την πλειοψηφία των πολιτών οι οποίοι κινούνται εντός του πλαισίου που παραδοσιακά θα χώραγε από τους μεταρρυθμιστές αριστερούς μέχρι τους φιλελεύθερους κεντροδεξιούς. Για παράδειγμα, το να συμφωνήσουν -εντός του Ποταμιού και με την προοπτική κοινοβουλευτικής προτασης- οι φιλελεύθεροι της Δράσης με τους Μεταρρυθμιστές του κ. Λυκούδη πανω στο ζήτημα των ιδιωτικών, μη-κερδοσκοπικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, δεν θα έπρεπε να μας παραξενεύει.

Πώς συμβιβάζεται η λαϊκιστική συνιστώσα του δημοσίου λόγου του Ποταμιού με τις αντιλαϊκιστικές προθέσεις; Πιο συγκεκριμένα: ενώ αξιώνετε να συμμετάσχετε στον πολιτικό στίβο με γνώμονα μια απολύτως απαραίτητη ψυχραιμία και έναν εξίσου απαραίτητο ορθολογισμό, αναδεικνύονται κάθε τόσο συνθήματα και συμπεριφορές που στοχεύουν στο θυμικό, γενικεύουν, στοχοποιούν, εκφράζουν μια πιο σοφιστικέ εκδοχή του λαϊκισμού. Κατηγορείται το «παλιό» πολιτικό σύστημα, το ΠΑΣΟΚ, ο Βενιζέλος, τα εύκολα και συνήθη θύματα της «αγανακτισμένης» ρητορικής. Εσείς δηλαδή είσαστε οι παρθένες, οι αουτσάιντερς του συστήματος (στη δημοσιογραφία, στα Πανεπιστήμια κ.λπ.); Λίγο υποκριτικό δεν είναι όλο αυτό;
Νομίζω πως οι δημόσιες παρεμβάσεις των υποψηφίων και των εθελοντών του κινήματος καθώς και οι επίσημα διατυπωμένες θέσεις μας, στη συντριπτική τους πλειονότητα, ρίχνονται στη δημόσια σφαίρα απλώς ως συγκεκριμένες (αποσπασματικές ή ολοκληρωμένες) προτάσεις βελτίωσης του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου, χωρίς κορώνες και φανφάρες, χωρίς σκοπό να κολακέψουν ή να στοχοποιήσουν κανέναν, απλά ως σκέψεις πολιτικής παρέμβασης, συνήθως δε και πολύ εύστοχες. Κατά τα λοιπά, πιστεύω πως η «λαϊκιστική συνιστώσα» που περιγράφετε είναι αναπόφευκτο υπο-προϊόν αλλά και ταυτόχρονα η μόνη θετική εξέλιξη του παγιωμένου και κυρίαρχου μέχρι και σήμερα «εθνικού» μας πολιτικού λόγου, ο οποίος (σχεδόν αποκλειστικά) μέσα από το Ποτάμι δοκιμάζει με κάποιους καινούργιους τρόπους να επανα-τοποθετηθεί και να εκφράσει ή να επηρρεάσει αλλιώτικα τους πολίτες (με έμφαση στα επιχειρήματα αντί στο συναίσθημα, με απουσία δογματισμών, με λιγότερα συνθήματα και με επίκληση σε αξίες και σε πρακτικά παραδείγματα πολιτικών παρεμβάσεων από τον υπόλοιπο κόσμο).

Να σου πάω την παραπάνω ερώτηση και πιο πέρα. Στο επίπεδο των προσώπων, της στελέχωσης δεν υπάρχει μια αντίφαση με την λαϊκιστική ηθικολογία; Δεν βλέπεις γύρω σου αριβίστες, ιδιοτελείς –για να μην πούμε κι άλλα; Γιατί να ψηφίσει κανείς εσάς;
Εαν κάποιος σκέφτεται πως κριτήριο για να ψηφίσει οποιονδήποτε πολιτικό σχηματισμό είναι η παντελής απουσία ιδιοτελών, κακοπροαίρετων ανθρώπων εντός του, μάλλον απλά ψάχνει δικαιολογίες για την πολιτική του απουσία. Σαφώς και υπάρχουν και αυτοί, παντού και πάντα θα είναι ανάμεσά μας. Πρακτικά απαντώντας στο ερώτημα, το σχετικό ζητούμενο πρέπει να είναι η συμμετοχή των πολιτών σε πολιτικούς σχηματισμούς όπου αυτές οι συμπεριφορές απαξιώνονται, χλευάζονται και απομονώνονται, αντί να αποτελούν το ηθικό υπόδειγμα, όπως στα μέχρι πρότινος (αλλά και στα οψίμως) μεγάλα κόμματα. Προφανώς και θεωρώ πως σε αυτόν τον τομέα το Ποτάμι ξεκινά με ηθικό πλεονέκτημα, το οποίο στο χέρι μας είναι να διατηρήσουμε.

Το προσωποκεντρικό του πράγματος –ο «Σταύρος»- σε ενοχλεί; Το βρίσκεις αντιδημοκρατικό, αναγκαίο κακό, θα κρίνεις εκ του αποτελέσματος;
Θα με ενοχλούσε εάν ένα κίνημα που ξεκίνησε από ένα συμπαθές και σοβαρό δημόσιο πρόσωπο, άρα προσωποκεντρικά, δεν έψαχνε λύσεις για να διορθώσει αυτό το «καταστατικό» του έλλειμα. Σαφώς και «ο Σταύρος» ήταν η αρχή, στην πορεία, όμως, το Ποτάμι πλημμυρίζει με ισχυρές προσωπικότητες και δημιουργεί ή εξελίσσει τους αρχικούς του δημοκρατικούς θεσμούς για να μπορέσει να ξεφύγει από τη στιγμή της πολιτικής του σύλληψης, εξελισσόμενο σε ένα ζωντανό κίνημα αξιών και ανατρεπτικών ιδεών, καθοδηγούμενο από όλους όσοι θελήσουν να μπουν μέσα στα πράγματα και να τα αλλάξουν.

Στο ενδεχόμενο της μετεκλογικής συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ, το Ποτάμι μέχρι πού πρέπει να φτάσει; Με δεδομένο το παράδειγμα της κακοποίησης Κουβέλη –που είναι και γέρος άνθρωπος- πόσες πιθανότητες έχει το κόμμα σας να επιβάλει τους όρους του; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει και με ποιές προϋποθέσεις; Κάνε μια στάθμιση.
Το πολιτικό μέλλον του εγχειρήματός μας δε μας απασχολεί, δεν προλαβαίνουμε να μας απασχολήσει. Αυτό που προέχει είναι να βρούμε τρόπο να εξασφαλίσουμε τις συμμαχίες για την έναρξη -επιτέλους- μιας συντεταγμένης, ευρείας μεταρρυθμιστικής πολιτικής, η οποία υπό προϋποθέσεις μπορεί να διασώσει κάποια πράγματα και να θέσει τις βάσεις του ξεπεράσματος της αραχνιασμένης πολιτικής μας σκέψης και της αντίστοιχης κοινωνικής μας οργάνωσης. Ακόμα κι αν βραχυπρόθεσμα αποτύχουμε στο μέγιστο, πιστεύω πως τα μεταρρυθμιστικά μας αιτήματα θα τα επαναφέρει συντόμως η ίδια η πραγματικότητα, μιας και τα ίδια αποτελούν εκφάνσεις των γιγαντιαίων αλλαγών που έχουν ήδη συντελλεστεί στον πλανήτη, με τις οποίες απλά έχουμε αργήσει ή έχουμε αποφύγει να ασχοληθούμε.

Εμείς οι ρεαλιστές ευρωπαϊστές γιατί να ψηφίσουμε τον κυρ Σταύρο και όχι τον Αντώνη τον Σαμαρά μήπως και γλιτώσουμε τις περιπέτειες στις οποίες θα μας βάλει όπως φαίνεται μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Και δε θέλω να μου πεις πόσο κακός, ακροδεξιός και φαύλος είναι ο Σαμαράς, αυτά τα ξέρω. Εδώ μιλάμε για την επιλογή του μικρότερου κακού.
Θα μου επιτρέψεις να κρατήσω και για εμένα τον όρο «ρεαλιστής ευρωπαϊστής». Οι πολιτικές δυνατότητες της Νέας Δημοκρατίας εξαντλήθηκαν στο να μας διατηρήσουν εντός της ευρωζώνης, καταφέρνοντας έναν άθλο, να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς ενός χρεωκοπημένου κράτους. Αυτό είναι και το μόνο θετικό και για το ίδιο θα παλέψει -πιστέψτε με- και ο ΣΥΡΙΖΑ, γνωρίζοντας φυσικά τις εφιαλτικές συνέπειες πιθανής αποτυχίας. Το κοινό στοιχείο στις πολιτικές προτάσεις και των δύο κομμάτων είναι τα όρια που μπαίνουν από την ιδεολογία (ΣΥΡΙΖΑ) ή τη δομή (ΝΔ) του κάθενος από τα δύο κόμματα. Για την ΝΔ, η αφοσίωσή της στη διάσωση των πελατών της (συντεχνίες, ευρείες επαγγελματικές ομάδες, κομματικά στελέχη, κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες) θα την οδηγήσει στον ίδιο δρόμο που ακολουθεί εδώ και δύο χρόνια: αποφυγή μεταρρυθμίσεων, οριζόντια μέτρα, ανικανότητα οργάνωσης αποτελεσματικού κράτους πρόνοιας, και άρα εμβάθυνση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, όριο αποτελεί η ίδια του η ιδεολογία, εχθρική προς κάθε έννοια ιδιωτικής επιχειρηματικότητας (όπως και προς κάθε έννοια αξιοκρατίας, αξιολόγησης, οικονομικού ορθολογισμού κ.λπ.), συνθήκη ικανή από μόνη της να μας στείλει δια της ολισθήσεως έξω από το ταχύτατα κινούμενο τρένο της Ευρώπης της καινοτομίας, της εμβάθυνσης της Δημοκρατίας, της αλληλεγγύης, της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Θ.Π.

Advertisements