You are currently browsing the tag archive for the ‘κρίση’ tag.

MenoumeEuropi

Καθώς οι παραλυτικές δυνάμεις της καταστροφής απλώνουν πάνω μας την επιρροή τους, οφείλουμε να αναζητήσουμε τις ικμάδες εκείνες της ζωτικής δύναμης που θα μας κρατήσουν όρθιους. Να στερεώσουμε τις διανοητικές μας δυνάμεις, να προσανατολιστούμε, να σταματήσουμε την υπνοβασία ένα βήμα πριν τον όλεθρο. Η ζημιά που έχει συντελεστεί στην οικονομία είναι ήδη μεγάλη και θα χρειαστεί αρκετός χρόνος και πολύς κόπος για να αποκατασταθεί. Αυτό που έρχεται όμως είναι αδιανόητο. Είναι η πλήρης ανατροπή κάθε κανονικότητας στην κοινωνική ζωή, μια δίνη που επαναφέρει τους σκληρότερους όρους επιβίωσης που μπορούμε να φανταστούμε. Η χώρα απέχει πολύ από το να μπορεί να αυτοσυντηρηθεί. Η έξοδος από το κανονιστικό πλαίσιο της ευρωζώνης, η άρση των όρων της συντεταγμένης χρεοκοπίας που ζούμε σε συνδυασμό με θεσμικές και πολιτειακές παραμέτρους θα σημάνει την έναρξη ενός πολέμου όλων εναντίον όλων. Το πρόβλημα της σπάνης των εισαγομένων βασικών αγαθών δεν μπορεί παρά να επιλυθεί υπό αυτούς τους όρους με την προσφυγή στο δίκαιο του ισχυροτέρου, στη βία. Αυτοί που θα πληγούν περισσότερο θα είναι οι αδύναμοι: οι γέροντες, τα παιδιά, οι άρρωστοι. Όποιος κυνικά μας δείχνει πως δε νοιάζεται γι’ αυτούς δεν δικαιούται να λέγεται άνθρωπος. Η κοινωνική διάλυση θα είναι μακροχρόνια. Οι στοιχειώδεις διατροφικές ανάγκες, οι ενεργειακές ανάγκες, οι ανάγκες σε φάρμακα δεν θα μπορούν να ικανοποιηθούν. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι είναι ήδη ορατοί. Η έξοδος από την ευρωζώνη θα κατακτημνίσει τη χώρα σε απύθμενα βάραθρα. Δεν υπάρχει λύση εκτός της άμεσης συμφωνίας με τους δανειστές. Ακόμα και οι χειρότεροι όροι που μπορούμε να φανταστούμε είναι απαραιτήτως καλύτεροι από τον όλεθρο. Ο χρόνος έχει από μέρες εξαντληθεί, η λογική;

Θ.Π.

10390005_10204404646823901_463391792492199191_n

του Γιάννη Βούλγαρη

Βαδίζουμε ολοταχώς προς έκτακτες πολιτικές εξελίξεις. Οποιο σενάριο και αν επαληθευτεί, συμφωνία ή μη συμφωνία με τους εταίρους, εκλογές ή όχι, περιλαμβάνει απότομες μεταβολές και δραματικές αναμετρήσεις. Η έκβαση αυτών των αναμετρήσεων είναι απρόβλεπτη. Είναι χαρακτηριστικό και θα το έχετε διαπιστώσει: ο καθένας μας ρωτά «τι βλέπεις; πού πάμε;» για να πάρει την απάντηση «πού να ξέρω, εδώ δεν ξέρει ο Τσίπρας». Μέσα σε αυτόν τον καθημερινό διάλογο που συχνά περιλαμβάνει και ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, καθρεφτίζεται το εν εξελίξει πολιτικό ατύχημα της χώρας. Το φιάσκο της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, το πολιτικό αδιέξοδο του ΣΥΡΙΖΑ, η αυτοακύρωση του κ. Τσίπρα και, από την άλλη, η αδυναμία των αντιπολιτεύσεων, πρωτίστως της ΝΔ και του κ. Σαμαρά. Ο πολιτικός χρόνος που θα κρίνει το μέλλον της χώρας έχει συντμηθεί. Περιορίζεται πια στις λίγες επόμενες ημέρες του Ιουνίου. Υπαρξιακά διλήμματα άμεσης τακτικής συναιρούνται με τη μακροχρόνια μοίρα του τόπου, τίθενται πλέον ταυτόχρονα και αλληλένδετα. Απαντώντας στο ένα, απαντάμε μεμιάς και στα υπόλοιπα. Συμφωνία ή χρεοκοπία. Ευρώ ή δραχμή. Ευρωπαϊκή δημοκρατία ή εθνολαϊκιστικός αυταρχισμός. Ας μη θεωρηθεί υπερβολή το τρίτο δίλημμα. Μια ισχυρή μειοψηφία στον ΣΥΡΙΖΑ, ιδεολογικά και γεωπολιτικά, το πηγαίνει αλλού. Το λένε μόνοι τους οι άνθρωποι και οι περισσότεροι από αυτούς το έλεγαν από πάντα. Παραπέμπουν σαφώς στα αυταρχικά μοντέλα των μετακομμουνιστικών χωρών, με τις ολιγαρχικές δομές της εξουσίας, την πολιτικο-οικονομική διαπλοκή, την καταπίεση των διαφωνούντων και την εθνολαϊκιστική προπαγάνδα. Αν η χώρα χρεοκοπήσει, κάτι που είναι πλέον πολύ πιθανό, η κατάσταση ακραίας ιδεολογικοπολιτικής σύγχυσης θα ενισχύσει τέτοιες τάσεις.

Ολες οι πιο πάνω εξελίξεις δεν μας εκπλήσσουν. Ηδη πριν από τις εκλογές είχαμε επισημάνει ότι η χώρα κινδύνευε να βρεθεί εκτός ευρώ και Ευρώπης, όχι με βάση μια σαφή απόφαση αλλά «διά της διολισθήσεως». Δεν ήταν προφητεία αλλά καταγραφή των υπαρκτών τάσεων που σχετίζονταν πρωτίστως με τη φυσιογνωμία του επελαύνοντος τότε ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό που δεν είχαμε υπολογίσει επαρκώς ήταν η αδυναμία, η σύγχυση και η αναποφασιστικότητα του κ. Τσίπρα.
Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση στην οποία τώρα έχουμε περιέλθει είναι αποτέλεσμα του πολιτικού αδιεξόδου του ΣΥΡΙΖΑ, που εξελίχθηκε σε πολιτικό αδιέξοδο της Ελλάδας. Ενα κόμμα που καβάλησε επιδέξια και κυνικά τη δικαιολογημένη λαϊκή δυσαρέσκεια χωρίς να νοιαστεί στοιχειωδώς να προετοιμαστεί να κυβερνήσει ή να συνεννοηθεί στο εσωτερικό του πώς θα κυβερνήσει. Γι’ αυτό όταν έγινε κυβέρνηση, έπεσε έξω σε όλα. Στην τακτική, στη στρατηγική, στο ύφος, στις συμμαχίες, στον υπολογισμό των συσχετισμών, στην τεχνοκρατική προετοιμασία. Το αποτέλεσμα ήταν μοιραίο. Η αποτυχία της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να σχεδιάσει και να ακολουθήσει μια ρεαλιστική και αποτελεσματική διαπραγμάτευση που θα ξαναέβαζε τη χώρα σε τροχιά ανάπτυξης, ήταν παταγώδης. Η ανάκαμψη που είχε σημειωθεί το 2014 ύστερα από πέντε χρόνια ύφεσης και εσωτερικής υποτίμησης, ακυρώθηκε και αντιστράφηκε. Μέσα στους τέσσερις αυτούς μήνες ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε πλιάτσικο τη χώρα. Πήρε τα λεφτά από τα νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια, τους δήμους, τις περιφέρειες, τις δημόσιες επιχειρήσεις, τους δημόσιους οργανισμούς, το ΕΣΠΑ, τα δημόσια έργα, τα Ταμεία, τις πρεσβείες. Αυτά ήταν λεφτά των Ελλήνων και των Ελληνίδων τα οποία πήγαν για να πληρώσουν τους τόκους τους οποίους έως το 2013-14 πλήρωναν οι δανειστές μας. Και στο τέλος καταλήξαμε στα πρόθυρα μιας νέας χρεοκοπίας και στη στάση πληρωμών. Εμπρός στον δρόμο που χάραξε η Ζάμπια!
Ετσι, το παιχνίδι των υπεκφυγών, των ψευδαισθήσεων και των ψεμάτων του ΣΥΡΙΖΑ έφτασε στο τέλος του. Τώρα μετακυλίει τα δικά του αδιέξοδα στη χώρα. Κατασκεύασε μια γενικευμένη αστάθεια για να αποφύγει τις αποφάσεις καθώς ήταν διχασμένος και ανίκανος να τις λάβει. Ο μετεωρισμός του πήγασε από την αντιφατικότητα της φυσιογνωμίας του. Επιβιώνει καλύτερα σε συνθήκες αστάθειας, σύγχυσης και κρίσης, γιατί ήταν το κόμμα της κρίσης. Ενα μικρό νεοκομμουνιστικό κόμμα διαμαρτυρίας πέτυχε να εκμεταλλευτεί τον κυρίαρχο εθνικολαϊκιστικό μύθο της «αντίστασης στους ξένους» και να επωφεληθεί από τα μεγάλα λάθη των αντιπάλων του, για να κερδίσει μια σχετική εκλογική πλειοψηφία χωρίς κατεύθυνση άλλη από την άρνηση. Οπως και να εξελιχθούν τα πράγματα, αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ τελειώνει εδώ. Αν καταλήξει σε συμφωνία θα δοκιμαστεί από εσωκομματικές συγκρούσεις και ρήγματα. Θα έχει λάβει εντούτοις μια εθνικά υπεύθυνη θέση, που θα δώσει την ευκαιρία στον κ. Τσίπρα να πρωταγωνιστήσει στην αναμόρφωση του κομματικού συστήματος. Αν, πάλι, ο ΣΥΡΙΖΑ καταφύγει στη ρήξη με την Ευρώπη και το ευρώ θα προκαλέσει μια μείζονα εθνική καταστροφή, που θα τον τσακίσει και τον ίδιο. Εχουμε κάθε λόγο να ανησυχούμε ότι το δεύτερο σενάριο είναι όλο και πιο πιθανό. Η δομική αδυναμία απόφασης μαζί με την αβουλία ή την αμφιθυμία της ηγεσίας Τσίπρα κατέληξαν στην ισχυροποίηση των νεοκομμουνιστικών ανακλαστικών και ιδεοληψιών του στενού κομματικού πυρήνα του 4%.
Οχι μόνο αριθμητικά αλλά κυρίως πολιτικά. Η πιθανότητα της ρήξης κέρδισε έδαφος στον κομματικό λόγο καθώς ο κομματικός αντίλογος δείλιαζε να αντιπαρατεθεί πολιτικά και στρατηγικά.
Αν γίνουν εκλογές στις αρχές Ιουλίου χωρίς να έχει υπογραφεί συμφωνία, θα είναι ένα άλμα στο κενό στο οποίο θα έχει οδηγηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ γιατί εγκλωβίστηκε στις αντιφάσεις του. Θα είναι εκλογές σε πρωτόγνωρες συνθήκες, με ένα κράτος χρεοκοπημένο και μια κοινωνία υπό διάλυση. Η μόνη γραμμή συσπείρωσης του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η έξοδος από το ευρώ και η ρήξη με την Ευρώπη. Για πού; Αγνωστο. Αν και δικαιούμαστε να έχουμε τις υποψίες μας. Πάντως, σε αυτές τις εκλογές το διακύβευμα θα είναι απόλυτο. Ευρωπαϊκή ή τριτοκοσμική Ελλάδα; Απέναντι σε αυτό το διακύβευμα, το οποίο ενδέχεται να τεθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, η φιλοευρωπαϊκή Ελλάδα θα πρέπει ταχύτατα να προετοιμάσει την ενιαία απάντησή της όσες δυσκολίες και αν έχει. Μια συμπαράταξη εθνικής ανάγκης. Μια πειστική κυβερνητική ομάδα επιπέδου Εθνικής Ελλάδας που θα ανακοινωθεί προεκλογικά και θα διεκδικήσει το μπόνους των 50 εδρών. Με περιορισμένη χρονικά θητεία, όσο χρειάζεται για να σταθεροποιηθεί και πάλι η θέση της Ελλάδας στο ευρώ και στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μετά θα ανοίξει ο δρόμος για την ανασύνταξη του κομματικού συστήματος, καθόσον το υπάρχον είναι προφανώς μεταβατικό.
Μπορεί να υπάρξουν και άλλες ιδέες και άλλες εκτιμήσεις. Είναι πάντως σαφές ότι το παρόν σκηνικό οδεύει σε δραματικές ανακατατάξεις τις προσεχείς ημέρες. Οι κίνδυνοι πολιτικού ατυχήματος είναι πλέον χειροπιαστοί. Η κατάσταση θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα οδηγήθηκε παλαιότερα στον εμφύλιο και αργότερα στη δικτατορία. Κανείς πλην ελαχίστων δεν τα επιδίωξε, όλοι όμως έκαναν τα μικρά λάθος βήματα που οδήγησαν στη σύγκρουση και στον γκρεμό.
Ας ελπίσουμε ότι μένει ακόμα χρόνος να ανακοπεί το αρνητικό σπιράλ της εθνικής αυτοκαταστροφής. Ας ελπίσουμε ότι ο κ. Τσίπρας και οι νουνεχείς του ΣΥΡΙΖΑ θα συνειδητοποιήσουν πού οδηγούν τη χώρα και θα καταλήξουν σε μια συμφωνία στο και πέντε, παρότι η προοπτική γίνεται όλο και λιγότερο πιθανή. Ας ελπίσουμε ότι οι δυνάμεις της φιλοευρωπαϊκής Ελλάδας θα δείξουν τα πολιτικά ανακλαστικά που απαιτεί η φοβερή επιτάχυνση της συγκυρίας.

Τρία σημαντικά οικονομικά γεγονότα των τελευταίων ημερών σηματοδοτούν την είσοδο σε μια περίοδο εξαιρετικά επικίνδυνης οικονομικής αστάθειας που μπορεί να οδηγήσει ως την καταστροφή. Το πρώτο είναι η προσφυγή των συστημικών ελληνικών τραπεζών στον ELA, τον ευρωπαϊκό μηχανισμό παροχής έκτακτης ρευστότητας. Σύμφωνα με δήλωση του Μάριο Ντράγκι, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο ακριβός δανεισμός μέσω του ELA θα διαρκέσει όσο η χώρα βρίσκεται σε πρόγραμμα. Υπό τις παρούσες συνθήκες δηλαδή ως το τέλος Φεβρουαρίου, μετά αναπόφευκτα –και αν δεν επιτευχθεί συμφωνία για παράταση του Μνημονίου, κάτι που αρνείται η διαφαινόμενη επόμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ-, οι τράπεζες θα καταρρεύσουν παρασύροντας στην άβυσσο την ελληνική οικονομία. Το δεύτερο γεγονός είναι η εκδήλωση του ενδημικού μπαταχτσηδισμού δια της αποφυγής πληρωμής φόρων τον Δεκέμβριο του 2014 ενόψει της έλευσης των σωτήρων του ΣΥΡΙΖΑ που ανεύθυνα δηλώνουν ότι δεν πρέπει να πληρωθούν οι δόσεις των εκκρεμούντων από τα προηγούμενα έτη φόρων οδηγώντας τον προϋπολογισμό σε εκτροχιασμό. Η τρύπα των 4 δις που προκύπτει θα διευρυνθεί περαιτέρω τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο και δεν βλέπω πως θα αποφύγουμε τη χρεοκοπία χωρίς νέες δραστικές περικοπές των δαπανών και νέο πρόγραμμα που αμφιβάλλω αν θα βρεθούν εταίροι πρόθυμοι να μας το χορηγήσουν. Το τρίτο γεγονός είναι το δημοσίευμα του Σπίγκελ σύμφωνα με το οποίο η ΕΚΤ προτίθεται να εξαιρέσει την Ελλάδα από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που σχεδιάζει με σκοπό την οικονομική ανάκαμψη στη Ευρώπη. Ο πτωχός συγγενής θεωρείται με το ένα πόδι έξω μάλλον.
Με αυτά ως δεδομένα και χωρίς να υπολογίζουμε τα απρόβλεπτα –όπως η πρόσφατη ανατίμηση του ελβετικού φράγκου και οι κραδασμοί που προκάλεσε- αμφιβάλλω αν η ευκταία ήττα των λαϊκιστικών δυνάμεων και η νίκη της ΝΔ στις εκλογές αρκεί για την αποφυγή της χρεοκοπίας. Μετά τις εκλογές θα χρειστεί πολύ μεγάλη προσπάθεια για να φτάσουμε εκεί που ήμασταν μερικούς μήνες πριν. Το βάρος αυτής της προσπάθειας δεν μπορεί να το αναλάβει μία πολιτική δύναμη. Θα χρειαστεί εθνική συνεννόηση και συναίνεση. Χρειάζονται μάλιστα από τώρα δεσμεύσεις για την παράταση και την ολοκλήρωση του παρόντος προγράμματος, εγκατάλειψη της διγλωσσίας, της παροχολογίας, της ανευθυνότητας. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Μπροστά μας μόνο τα βράχια. Προσδεθείτε.

Θ.Π.

της Εύης Δεληπέτρου

Ζούμε, αλήθεια, σε μία εποχή Ευρωπαϊκού εμφυλίου ανάμεσα στους «Βόρειους» και τους «Νότιους»; Με αφορμή τις τρέχουσες δραματικές εξελίξεις στην Κύπρο, θα θέλαμε να επισημάνουμε μια άποψη που φαίνεται πως κινδυνεύει να γίνει κοινός τόπος στο πως αντιλαμβάνονται πολλοί σχολιαστές το ζήτημα της γερμανικής ευρωπαϊκής πολιτικής αλλά και της ευρωπαϊκής πολιτικής γενικότερα. Διαμορφώνεται, λοιπόν, η άποψη ότι αν και υπάρχουν ευθύνες και στις πολιτικές ηγεσίες και τις κοινωνίες του «Νότου», το μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή για την Ευρώπη είναι η πολιτική ηγεσία της Γερμανίας και ένας επεκτατικός πολιτικός και οικονομικός σχεδιασμός της Γερμανικής ελιτ, η οποία αντιλαμβάνεται την Ευρωζώνη ως lebensraum για την οικονομική επέκταση της Γερμανίας. Πάνω σ’ αυτόν τον κοινό τόπο θα θέλαμε να διατυπώσουμε τις παρακάτω σκέψεις:

1. Στην περίπτωση της Κύπρου η αρχική Γερμανική πρόταση φαίνεται ότι ήταν αυτή που όχι μόνο ήταν πιο κοντά στην πραγματικότητα αλλά και αυτή που εστίαζε στις κύριες αιτίες της κρίσης, εντοπίζοντας τες στους μεγαλοκαταθέτες και μετόχους των δύο μεγάλων τραπεζών, προστατεύοντας παράλληλα τους καταθέτες μέχρι τις 100.000 ευρώ. Αντίθετα, η Κυπριακή ηγεσία μάλλον φαίνεται ότι έδειξε μεγαλύτερη ευαισθησία για τους μετόχους και τους μεγαλοκαταθέτες, στους οποίους βέβαια περιλαμβάνονταν και οι καταθέσεις της Εκκλησίας, που υποκριτικά διέθεσε “ολόκληρη την περιουσία της” μάλλον για να τη διαφυλάξει. Στην πράξη δηλαδή, οι Γερμανικές προτάσεις προστάτευαν καλύτερα τα συμφέροντα του Κυπριακού λαού, σίγουρα πολύ καλύτερα από την πολιτική του ηγεσία, η οποία υπό τον κ. Χριστόφια, και ενώ εδώ και ενάμιση χρόνο τουλάχιστον ήταν γνωστή η ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης των δύο τραπεζών, “εξαργύρωνε” προκαταβολικά με λόγια του αέρα τα δισεκατομμύρια του φυσικού αερίου και καθησύχαζε τον Κυπριακό λαό λίγο πριν από το βέβαιο θάνατο.

2. Η Γερμανική πρόταση συνετέλεσε σε σαφή αλλαγή προσανατολισμού στην Ευρωπαϊκή πολιτική και στη διαμόρφωση μιας κοινής πολιτικής που θα περιορίζει τη δύναμη του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, θα περνά την ευθύνη των επενδυτικών αποφάσεων στους μετόχους και τους μεγαλοκαταθέτες , δεν θα ρίχνει τα βάρη στους φορολογούμενους πολίτες, δίνοντας το δικαίωμα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να σταματά να χρηματοδοτεί μη βιώσιμους πιστωτικούς οργανισμούς. Η Γερμανική πολιτική φαίνεται έτσι ότι αρχίζει να κινείται σε πιο “σοσιαλδημοκρατικές” κατευθύνσεις και τέλος πάντων σε κατευθύνσεις υπέρ των οποίων εδώ και τρία χρόνια η Αριστερά στην Ευρώπη υποτίθεται ότι επιχειρηματολογεί. Ενώ λοιπόν και το γερμανικό SPD και οι γάλλοι σοσιαλιστές συντάχθηκαν σχεδόν απόλυτα σ’ αυτή τη στροφή, η πάντα αργοπορούσα “Αριστερά του Νότου”, της οποίας τα “αριστερά αντανακλαστικά” σε επίπεδο διαμαρτυρίας είναι ιδιαίτερα οξυμμένα, κραυγάζει για μια ακόμα φορά: “Θα πρέπει η ΕΕ να δείξει αλληλεγγύη”. Μα το ερώτημα είναι αλληλεγγύη σε ποιους; Στους μετόχους και μεγαλοκαταθέτες τραπεζών που λήστεψαν όχι μόνο τον ρωσικό αλλά όπως φαίνεται εν τέλει και τον κυπριακό λαό;

3. Φαίνεται επίσης ότι με γεωστρατηγικούς αλλά πρωτίστως με πολιτικούς όρους, ένα τουλάχιστον τμήμα της ”Αριστεράς του Νότου” είναι έτοιμο να συνταχθεί με μία στην ουσία νεοσταλινική, εθνικιστική Ρωσία, η οποία παραβιάζει σχεδόν όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτών της, διοικούμενη από τον πιο πλούσιο Ευρωπαίο, σύμφωνα με τον Luke Harding μέχρι πρότινος ανταποκριτή του Guardian στη Μόσχα, με προσωπική περιουσία που υπολογίζεται γύρω στα 50 δις, και τους ομοίους του. Την ίδια στιγμή, η ίδια Αριστερά σχεδόν καθημερινά στοχοποιεί τη Γερμανική φιλελεύθερη δημοκρατία ως “ναζισμό με άλλα μέσα”. Όποιος έχει ζήσει ή έχει επαφή με τη Γερμανική κοινωνία μπορεί να κατανοήσει εύκολα το πόσο επικίνδυνη, ανιστόρητη και εντελώς ανόητη είναι μια τέτοια στάση απέναντι σε μία κοινωνία, που παρά τα όποια προβλήματα, είναι βαθιά δημοκρατική. Αλήθεια, ποια ακριβώς συζήτηση έγινε και γίνεται στη Ρωσική κοινωνία, μετά από πάνω από 20 χρόνια δημοκρατίας, για τα σταλινικά εγκλήματα; Τα τελευταία χρόνια οι ιστορικές μελέτες στη Δύση φέρνουν στο φως στοιχεία για τις εκκαθαρίσεις δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων είτε κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και του πολεμικού κομμουνισμού, είτε την περίοδο της καταναγκαστικής κολλεκτιβοποίησης, είτε κατά τις περιόδους της εκβιομηχάνισης και των συνεχόμενων λιμών, είτε, βέβαια, κατά την τρομοκρατία του τέλους της δεκαετίας του ’30 και την επέκταση του αρχιπελάγους των στρατοπέδων καταναγκαστικής εργασίας. Ποια συζήτηση, αλήθεια, γίνεται για όλα αυτά στην ίδια τη Ρωσία ή στα πλαίσια της “Αριστεράς του Νότου”, αντίστοιχη με αυτήν που έγινε και συνεχίζει να γίνεται στη Γερμανία για το ναζισμό; Ποια συζήτηση γίνεται για τις πρόσφατες δολοφονίες δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων και τη σημερινή κατάσταση στη Ρωσία; Μία τέτοια συζήτηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για όσους από εμάς πιστεύουμε σε μία δημοκρατική Ρωσία, που θα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρωπαϊκής Κοινοπολιτείας.

4. Από πολλές πλευρές προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει πολιτική και να εγκαταλείψει τις πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής. Αυτός ο ισχυρισμός προβάλλει ως εναλλακτική λύση μία κεϋνσιανής κατεύθυνσης οικονομική πολιτική, η οποία ποτέ μέχρι τώρα δεν έγινε συγκεκριμένη και για αυτό δεν είναι πειστική. Οι κεϋνσιανού τύπου πολιτικές που έχουν εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία στο παρελθόν, ήταν σχεδιασμένες για συνθήκες έθνους-κράτους και για εποχές που το σημερινό επίπεδο παγκοσμιοποίησης ήταν μάλλον σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Η Ευρώπη σήμερα αντιμετωπίζει έναν ανταγωνισμό καινούργιου τύπου, όχι από την “περιφέρεια” αλλά από ένα νέο καπιταλιστικό “κέντρο”, όχι αναπτυσσόμενο αλλά αναπτυγμένο, πολύ πιο φθηνό, πολύ πιο κινητικό, πολύ πιο ευέλικτο. Η πρόκληση της υπεράσπισης του κοινωνικού μοντέλου των Ευρωπαϊκών κοινωνιών, της διατήρησης και επέκτασης των πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών, της ανάπτυξης και της διαμόρφωσης ενός σύγχρονου, ενεργού πολίτη, είναι μία πρόκληση κοσμοϊστορικής σημασίας, που απαιτεί σκέψη, διαβούλευση, επινοητικότητα και θα διαρκέσει αρκετά χρόνια. Η μάχη αυτή είναι πρωτόγνωρη και όσοι διατείνονται πως η συνταγή είναι απλή και εύκολη, είναι απλά ανόητοι. Αυτή η μάχη είναι μια μάχη που και οι λαοί του Νότου μπορούν να δώσουν μόνο ως Ευρωπαίοι πολίτες, που θα κατανοούν τη σημασία συνεννόησης, συζήτησης και συνδιαλλαγής. Μόνο σε τέτοια πλαίσια, οι στρατηγικές διαπραγμάτευσης μπορούν να έχουν νόημα και να είναι αποτελεσματικές. Μόνο σε τέτοια πλαίσια μπορούν να διαμορφωθούν νέες πολιτικές ανάκαμψης, που θα αναιρούν στην πράξη τις πολιτικές λιτότητας και θα δημιουργούν τους όρους για ένα νέο μοντέλο κοινωνικής ανάπτυξης για όλους τους Ευρωπαϊκούς λαούς.

5. Αυτό που και η Κυπριακή κρίση κάνει φανερό είναι ότι η Ε.Ε. αποτελεί το μόνο αξιακό, γεωπολιτικό αλλά και οικονομικό πλέγμα προστασίας, το οποίο μπορεί να διασφαλίσει την ειρήνη, την ανάκαμψη και την πολιτική και κοινωνική αλλαγή. Κατανοούμε, πιθανά καλύτερα σήμερα, ότι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων αλλά και του μέλλοντος των πολιτών κάθε χώρας, είναι εντελώς απαραίτητο να γίνεται όχι απλά στα πλαίσια της Ε.Ε. αλλά από τη σκοπιά Ευρωπαίων πολιτών της Κύπρου, της Ελλάδας, της Ιταλίας κ.λ.π. Η δημοκρατική Γερμανία, για παράδειγμα, δεν είναι κατάκτηση μόνο του Γερμανικού λαού αλλά και κάθε Ευρωπαίου πολίτη και είναι απαραίτητο να αξιολογείται ως τέτοια. Η διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής που θα υπερασπιστεί αποτελεσματικά τους Ευρωπαίους πολίτες θα είναι και αυτή κατάκτηση όλων των Ευρωπαϊκών λαών, στο βαθμό που θα αποφασίσουν να σκέφτονται, να διαλέγονται και να πολιτεύονται με συναίσθηση της ιστορικής σημασίας της υπεράσπισης της συμμετοχής τους στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Τι θα γινόταν, άραγε, αν τελικά επικρατούσε στην Κύπρο η άποψη του κ. Χρυσόστομου, που παρότρυνε “να προχωρήσουμε μόνοι μας”;

Σε ένα κείμενο του λίγο πριν πεθάνει ο Goethe διατύπωσε μια κλίμακα αξιών. Στον πυθμένα της τοποθέτησε αυτούς που δεν αναγνωρίζουν παρά μόνο τα συγγενικά τους πρόσωπα, αυτούς που κλείνονται σε ένα μυωπικό εαυτό και δεν ανοίγονται προς τους άλλους, αυτούς που είναι έτοιμοι να ανακαλύψουν φαντασιακούς εχθρούς για να ξορκίσουν την αδυναμία τους. Όσοι, λοιπόν, σήμερα δεν βλέπουν παρά το “Βόρειο εχθρό”, απλώς μας καλούν να παραμείνουμε “Νότιοι”.

από τη Μεταρρύθμιση

του Γιώργου Προκοπάκη

Πέρα από την φιλολογία για την Ευρώπη, την αλληλεγγύη, τους κακούς Βόρειους και ό,τι άλλο σχετικό χρειάζεται ο καθένας μας για να βολέψει το εξηγητικό του σχήμα ή τις ιδεοληψίες του, υπάρχει και ένας λαός. Εξακόσιες χιλιάδες Κύπριοι, το μέλλον των οποίων, αλλά και των παιδιών τους και ό,τι κατάφεραν στα 38 χρόνια μετά την εισβολή – όπως το κατάφεραν – παίζεται σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες τρεις μέρες.

Η λύση στο Κυπριακό πρόβλημα δεν μπορούσε παρά να είναι οδυνηρή. Οι εναλλακτικές περιορισμένες:
1. Δανειακή σύμβαση α λα ελληνικά, με πακέτο 17 δισ (ή και μεγαλύτερο) για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του κυπριακού δημοσίου και την ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών. Το αντίστοιχο Μνημόνιο θα απαιτούσε μέτρα τέτοια που οι προβλέψεις των ελληνικών Μνημονίων θα φάνταζαν ως ευχάριστη βόλτα στο πάρκο. Σε κάθε περίπτωση είναι αμφίβολο κατά πόσον οι συνήθεις δανειστές θα μπορούσαν να πείσουν την κοινή γνώμη των χωρών τους να σώσουν τις καταθέσεις ξένων στην Κύπρο, επτά φορές το ΑΕΠ της χώρας και να φορτωθεί το χρέος στους Κύπριους φορολογούμενους (ή από το 2014 στους Ευρωπαίους).
2. Κατάρρευση δύο (οπωσδήποτε, ίσως περισσοτέρων) κυπριακών τραπεζών και μείωση του πακέτου διάσωσης κατά το αναλογούν ποσόν. Το Ευρωσύστημα θα κάλυπτε με την εγγύησή του τις καταθέσεις (αμφίβολο εάν όντως είναι 100 χιλ ευρώ, αλλά δεν έχει σημασία). Οι ξένοι καταθέτες/δανειστές θα υφίσταντο τη ζημιά. Πλην όμως, το άμεσο επακόλουθο θα ήταν το άμεσο ξεφούσκωμα του κυπριακού τραπεζικού συστήματος. Μαζί του θα είχε τελειώσει και η οικοδομική φούσκα για πάρα πολλά χρόνια. Η ρηχή κυπριακή οικονομία (χρηματοπιστωτικός τομέας, τουρισμός, ακίνητα/κατασκευές) θα είχε χάσει τους δύο από τους τρεις πυλώνες της. Η διάλυση των πάντων σε μικρό χρονικό διάστημα θα ήταν αναπόφευκτη.
3. Κούρεμα καταθέσεων/δανειστών πέραν της εξασφάλισης του Ευρωσυστήματος. Η λύση του ΔΝΤ ήταν η «ηθικά» αποδεκτή, μιας και έριχνε το βάρος του bail in στους κυρίως ωφελημένους της δεκαετίας. Πάλι όμως θα οδηγούσε στην απαξίωση του χρηματοπιστωτικού πυλώνα της οικονομίας – και βέβαια τις χρηματοδοτούμενες απ’ αυτόν κατασκευές.
4. Η λύση που επελέγη. Είναι μια μέση λύση που φορτώνει μέρος του bail in στους μεγαλοκαταθέτες (το 9.9% και η υψηλή φορολογία τόκων), άλλο μέρος στους μικροκαταθέτες (το 6.75% μέχρι 100 χιλ). Η αύξηση της φορολογίας είναι μάλλον μικρή για να είναι αποτρεπτική από μόνη της. Η μη επιβάρυνση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών αυτόνομα, δίνει τη δυνατότητα να συνεχίσει να είναι το νησί φορέας παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών – μικρότερου όγκου και αξίας βέβαια. Δίνεται η δυνατότητα να «χτιστεί» ένα άλλο κυπριακό οικονομικό μοντέλο, σε ένα βάθος χρόνου πέντε έως δέκα ετών. Από την ελληνική εμπειρία είναι σαφές πως η απώλεια των μικροκαταθετών (ας υποθέσουμε πως η μέγιστη πλειοψηφία των Κυπρίων έχει καταθέσεις μέχρι 100 χιλ) είναι μικρότερη (για το τυπικό προφίλ) από την αντίστοιχη ενός πλήρους (και πολύ πιο βεβαρυμένου από το ελληνικό) πακέτου διάσωσης.

Αλλά…
Ο κίνδυνος είναι στη διαχείριση των τριών ημερών. Τίποτε δεν έχει παγιωθεί. Όλα εξαρτώνται από (α) τις αποφάσεις της κυπριακής Βουλής και (β) τη στάση των κυπριακών πολιτικών δυνάμεων.

Αντί του λαϊκισμού, οι κυπριακές πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να καταθέσουν στη Βουλή την εναλλακτική τους πρόταση. Όχι αφορισμούς και αναθέματα. Ο θάνατος της διατραπεζικής αγοράς ήδη από το 2009, προδιέγραφε την κατάληξη σε αδιέξοδο ενός τραπεζικού τομέα 7-8 φορές το ΑΕΠ της χώρας. Η χθεσινή κατάληξη είναι αποτέλεσμα της ανεύθυνης διαχείρισης σχεδόν 10 ετών. Η κυπριακή οικονομία είναι πολύ μικρή για να την αφήσουν να «πέσει». Το «μικρή» όμως ενέχει και το κίνητρο για το αντίθετο: είναι πολύ μικρή για να μη μπορεί να ελεγχθούν οι επιπτώσεις της «πτώσης».

Πρέπει επίσης ο πρόεδρος Αναστασιάδης να μιλήσει με απόλυτη ειλικρίνεια και καθαρότητα στον λαό του. Να δείξει την όποια προοπτική υπάρχει. Να δείξει εάν είναι ο ηγέτης που οι Κύπριοι δεν είχαν τόσα χρόνια.

Η Καθαρή Δευτέρα είναι αργία στην Κύπρο και την Ελλάδα. Δεν είναι όμως στην Ισπανία, την Ιταλία και τις αγορές όλου του κόσμου. Το bank run δεν είναι ορθολογισμός – είναι ψυχολογία.

Το μόνο σίγουρο είναι πως η Τρίτη θα ξημερώσει – και όλες οι άλλες μέρες μετά. Ας αφήσουμε τα εξηγητικά μας σχήματα, τις στρατηγικές του νεοφιλελευθερισμού και τις ιδεοληψίες μας στην άκρη. Η Κύπρος χρειάζεται ψυχραιμία και πολιτική συναίνεση. Ο κρίσιμος χρονικός ορίζοντας είναι τρεις μέρες!

από το facebook

 

του Θανάση Πολλάτου

cti_flex_logoΠέντε άνθρωποι σε ένα δωμάτιο πασχίζουν να συνεννοηθούν για το τι θα κάνουν με το πτώμα του νεκρού φίλου και αδελφού τους. Η βία στο κέντρο της πόλης και ιδιαιτέρως το ζήτημα της κρίσης δεν είναι μόνο το φόντο πάνω στο οποίο εκτυλίσσεται το έργο, αλλά και το ουσιαστικό του θέμα, ο ελέφαντας μέσα στο δωμάτιο τον οποίο οι θεατές δεν αντικρίζουν ποτέ κατάματα. Η διαχείριση αυτού που πέθανε και κείται στο πατάρι ή στη μπανιέρα ενώ αρχίζει ήδη να μυρίζει, πυροδοτεί παλαιά και νέα πάθη, φέρνει στην επιφάνεια ένοχα μυστικά και τελικά αποκαλύπτει όλες τις δυνατές απαντήσεις στο ερώτημα του πτώματος. Κάθε χαρακτήρας εκπροσωπεί και μιαν απάντηση. Έτσι, συναντάμε ενσωματωμένες στο έργο μια παραδοσιακή και ετερόνομη λύση, μια μηδενιστική και εμφανώς αδιέξοδη, εκείνη ενός κυνικού ανθρωπισμού κι εκείνη της ντεϊστικής πίστης. Ο συγγραφέας προκρίνει σαφώς την τελευταία, αλλά τοποθετεί και τις άλλες στο τραπέζι με μια σχετική ισορροπία. Εμβόλιμα θα συναντήσει κανείς στο έργο και σχόλια για τη βία των άκρων, για την τρομοκρατία, για τη θρησκεία, για τον επελαύνοντα φασισμό που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της συζήτησης για το μέλλον του πτώματος εκμεταλλευόμενος μάλιστα τη χρονοβόρα διαδικασία της επεξεργασίας του ερωτήματος για να κάνει τη βίαιη και καταλυτική παρέμβασή του, για την αθωότητα και την ενοχή όλων μας και για τη σημασία της. Αξιοσημείωτη είναι η ευχέρεια του συγγραφέα να περνάει τις ιδέες του μέσα στο έργο, το οποίο μετά από ένα αμήχανο ξεκίνημα κυλάει ομαλά και κορυφώνεται μπροστά σε ένα δωρικό σκηνικό που εναρμονίζεται απόλυτα με το σύνολο του έργου. Η παράσταση συνεχίζεται μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου στο θέατρο Olvio.

Παίζουν (αλφαβητικά): Νίκος Γιωργάκης, Ιωάννα Μαυρέα, Γωγώ Μπρέμπου, Βασιλική Τρουφάκου, Γιώργος Χρανιώτης
Κείμενο-σκηνοθεσία: Στράτος Τζίτζης
Σκηνικά-κοστούμια: Ισμήνη Καρυωτάκη
Φωτισμοί: Κωστής Γκίκας
Βοηθοί Σκηνοθέτη: Ελένη Σταμουλακάτου, Εύα Οικονόμου – Βαμβακά
Βοηθοί σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Έβελυν Τρύφων, Κατερίνα Χατζοπούλου
Βοηθός Παραγωγής: Κώστας Σκύλος, Γιάννης Ιωάννου
Μουσική: Last Drive
Σχεδιασμός ήχου: Γιώργος Μικρογιαννάκης
Φωτογραφίες: Νύσος Βασιλόπουλος
Hair Styling: Queen Hair
Γραφιστικά: Ελένη Κάραλη

Των Βασίλη Αλεξάκη, Αντόνιο Λόμπο Αντούνες, Ουμπέρτο Εκο, Χουάν Λουίς Θεμπριάν, Γιόργκι Κόνραντ, Τζούλια Κρίστεβα, Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, Κλάουντιο Μάγκρις, Χανς Κρίστοφ Μπουχ, Σαλμάν Ρούσντι, Φερνάντο Σαβατέρ, Πίτερ Σνάιντερ

«Η Eυρώπη δεν είναι σε κρίση, πεθαίνει.

Οχι η Ευρώπη ως έδαφος, φυσικά.
Αλλά η Ευρώπη ως Ιδέα.
Η Ευρώπη ως όνειρο και ως σχέδιο».
Αυτή είναι η Ευρώπη, σύμφωνα με τον [φιλόσοφο και φαινομενολόγο] Εντμουντ Χούσερλ [στον οποίον ανήκουν τα λόγια που προηγούνται], έτσι όπως την επαίνεσε σε δύο μεγάλες διασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν το 1938 στη Βιέννη και στην Πράγα, την παραμονή της ναζιστικής καταστροφής.
Η Ευρώπη ως βούληση και ως έκφραση, ως όραμα και ως οικοδόμημα, αυτή η Ευρώπη που διαμόρφωσαν οι γονείς μας, αυτή η Ευρώπη που μετατράπηκε σε νέα ιδέα, ικανή να στηρίξει τους λαούς που μόλις είχαν βγει από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με ειρήνη, ευημερία και διάδοση της δημοκρατίας άνευ προηγουμένου, διαλύεται και πάλι μπροστά στα μάτια μας.
Διαλύεται στην Αθήνα, ένα από τα λίκνα της, εν μέσω της αδιαφορίας και του κυνισμού των αδελφών εθνών. Υπήρξε μια εποχή, του φιλελληνικού κινήματος του 19ου αιώνα, κατά την οποία από τον Σατωβριάνδο έως τον Βύρωνα του Μεσολογγίου, από τον Μπερλιόζ έως τον Ντελακρουά και από τον Πούσκιν έως τον νεαρό Βίκτωρα Ουγκώ, όλοι οι καλλιτέχνες, οι ποιητές, τα μεγάλα μυαλά της Ευρώπης έσπευσαν σε βοήθεια της Ελλάδας και συνηγόρησαν υπέρ της ελευθερίας της. Σήμερα είμαστε μακριά από αυτό. Και δίνεται η εντύπωση ότι οι κληρονόμοι εκείνων των μεγάλων Ευρωπαίων – την ώρα που οι Ελληνες δίνουν μια νέα μάχη εναντίον μιας άλλης μορφής παρακμής και υποταγής – δεν έχουν τίποτα καλύτερο να κάνουν από το να τους επιπλήττουν, να τους στιγματίζουν, να τους υποτιμούν και – με ένα σχέδιο που επιβάλλεται από το πρόγραμμα λιτότητας το οποίο προτρέπονται να ακολουθήσουν – να τους στερούν την αρχή της κυριαρχίας, την οποία πριν από πολύ καιρό εκείνοι είχαν εφεύρει.
Διαλύεται στη Ρώμη, στο άλλο λίκνο της, στον άλλο πυλώνα της ηθικής και των γνώσεών της, το άλλο μέρος που εφηύρε τη διάκριση μεταξύ του νόμου και του δικαιώματος, μεταξύ του να είσαι άνθρωπος και του να είσαι πολίτης, που διαμόρφωσε τη βάση του δημοκρατικού μοντέλου έτσι όπως εξαπλώθηκε όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε όλον τον κόσμο: αυτή η ρωμαϊκή κρήνη μολύνθηκε από τα δηλητήρια του μπερλουσκονισμού, ο οποίος δεν δείχνει να εξαφανίζεται. Διαλύεται η πνευματική και πολιτιστική πρωτεύουσα που, κάποιες φορές, συμπεριλαμβάνεται μαζί με την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Ιρλανδία στα περίφημα «PIIGS», στα οποία επιτίθενται κάποια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χωρίς συνείδηση ούτε μνήμη, διαλύεται η χώρα που δίδαξε την ομορφιά στην Ευρώπη και σήμερα δείχνει ο ασθενής της ηπείρου. Τι δυστυχία! Οποία γελοιότητα!
Διαλύεται και σε άλλα μέρη, από τη Δύση στην Ανατολή, από τον Βορρά στον Νότο, με την άνοδο του λαϊκισμού, του σοβινισμού, των ιδεολογιών του αποκλεισμού και του μίσους, που η Ευρώπη είχε αποστολή να περιθωριοποιήσει, να αποδυναμώσει. Να που επιστρέφουν ντροπιαστικά και σηκώνουν το κεφάλι. Πόσο μακρινή δείχνει η εποχή όπου στους δρόμους της Γαλλίας, σε αλληλεγγύη για έναν φοιτητή που τον προσέβαλαν, φωνάζαμε: «Είμαστε όλοι Γερμανοί Εβραίοι»! Πόσο μακρινές φαντάζουν οι κινήσεις αλληλεγγύης σε Λονδίνο, Βερολίνο, Ρώμη, Παρίσι προς τους διαφωνούντες της άλλης Ευρώπης που ο Μίλαν Κούντερα αποκαλούσε αιχμαλωτισμένη Ευρώπη! […]
Παλιά λέγαμε: Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα.
Σήμερα λέμε: Πολιτική ένωση ή βαρβαρότητα.
Θα έπρεπε να πούμε: ομοσπονδιοποίηση ή έκρηξη και, στην τρέλα της έκρηξης, κοινωνική οπισθοδρόμηση, ανασφάλεια, ανεργία στα ύψη και φτώχεια.
Θα έπρεπε να λέμε: Η Ευρώπη προχωρεί ένα βήμα παραπέρα και αποφασιστικά προς την πολιτική ενοποίηση ή βγαίνει από την Ιστορία και βυθίζεται στο χάος.
Δεν υπάρχει άλλη επιλογή: πολιτική ένωση ή θάνατος. Ενας θάνατος που θα μπορούσε να πάρει πολλές μορφές. Θα μπορούσε να διαρκέσει δύο, τρία, πέντε, δέκα χρόνια και να προηγηθούν αρκετά «διαλείμματα» που θα δίνουν την αίσθηση ότι τα χειρότερα έχουν περάσει.
Ωστόσο έρχονται. Η Ευρώπη θα βγει από την Ιστορία. Είτε έτσι είτε αλλιώς, εάν δεν κάνει κάτι, θα εξαφανισθεί. Αυτό δεν αποτελεί πλέον μια υπόθεση, έναν αόριστο φόβο, ένα κόκκινο πανί για να εκφοβίζονται οι απείθαρχοι Ευρωπαίοι. Είναι βεβαιότητα. Μοιραίος και αξεπέραστος ορίζοντας. Ολα τα άλλα – μαγικά κόλπα κάποιων, μικρές συμφωνίες άλλων, ταμεία αλληλεγγύης εδώ, τράπεζες σταθεροποίησης εκεί – χρησιμεύουν μόνο για να καθυστερήσει το τέλος και να διασκεδάσει την ψευδαίσθηση της παράτασης.

του Θανάση Πολλάτου

cti_flex_logoΈχει ήδη κυλήσει αρκετό νερό στο αυλάκι της κρίσης ώστε να γίνει κατανοητό, σε όσους και σε όσες φυσικά έχουν την ικανότητα να το κατανοήσουν, πως το μέλλον της χώρας ορίζεται με βάση τον προσανατολισμό της, την επιλογή της μπροστά στο δίπολο εξευρωπαϊσμός ή αφρικανοποίηση. Όλα τα υπόλοιπα σενάρια θα πρέπει να συνομαδωθούν με βάση αυτήν την κεντρική επιλογή. Κάθε συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης, τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τις προοπτικές της οικονομίας ακολουθούν την κεντρική στρατηγική επιλογή, δεν προηγούνται αυτής. Τουτέστιν, στο τρένο μπαίνεις ή δεν μπαίνεις. Και η συζήτηση για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, την τιμή του εισιτηρίου κ.λπ. μπορεί να γίνει είτε στην πολυκοσμία των βαγονιών είτε στην ερημιά του σιδηροδρομικού σταθμού όταν το τρένο θα έχει απομακρυνθεί. Θα πρόκειται όμως σε κάθε περίπτωση για μία συζήτηση λίγο ή πολύ φιλολογική, υποταγμένη δηλαδή στο γεγονός πως οι ιδέες κυριαρχούνται τελικά από την πράξη και όχι το αντίστροφο.

Η συζήτηση αυτή μπορεί να έχει το χαρακτήρα μιας διαπραγμάτευσης με τους συνεπιβάτες όλων των θέσεων η οποία θα συνδυαστεί ασφαλώς με μια διαρκή και κοπιώδη προσπάθεια ισχυροποίησης της θέσης και ανάκτησης της διαπραγματευτικής δύναμης της χώρας. Ή μπορεί να έχει το χαρακτήρα του παρανοϊκού μονολόγου στον έρημο σταθμό, δηλαδή μιας εύπεπτης λαϊκίστικης αφήγησης για την ήττα, για την οικολογική καταστροφή που προκαλούν οι ατμομηχανές, για τις συνωμοσίες που εξυφαίνονται από γήινες και εξωγήινες δυνάμεις εις βάρος του περιούσιου λαού και άλλα τέτοια αναμασήματα της εθνικολαϊκιστικής ιδεολογίας. Αυτή πάντως η αφήγηση οφείλουμε να ξέρουμε ότι προαλείφεται να καταστεί η εθνική αφήγηση των χρόνων της απομόνωσης που έπονται της χρεοκοπίας. Τα δείγματα των προφητών της αφρικανοποίησης που κατοικοεδρεύουν στο πολιτικό, κοινοβουλευτικό και κοινωνικό σκηνικό είναι ενδεικτικά σύμβολα αυτού που πρόκειται να ακολουθήσει. Τα κτηνώδη μπράτσα και οι βουλευτικές άδειες οπλοφορίας προοικονομούν τις μαφίες και το φαρ ουέστ, δηλαδή την επίσημη εγκαθίδρυση της βίας και της τρομοκρατίας στο επίκεντρο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Λαϊκιστές δημοσιογράφοι, πρόθυμοι εκδότες, ευέλικτοι πολιτευτές και συνδικαλιστές, άνθρωποι του υποκόσμου θα στελεχώσουν το νέο καθεστώς. Άνθρωποι σαν κι αυτούς που στελέχωσαν το καθεστώς της δικτατορίας, άνθρωποι σαν κι αυτούς που στελέχωναν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και μερικές από τις μαφιοκρατίες που τα διαδέχθηκαν. Τα πρόσωπα αυτά είναι ήδη ορατά στη μικρή μας δημοκρατία της Βαϊμάρης, ήταν ήδη παρόντα με τον τρόπο που μπορούσαν και σε ό,τι προηγήθηκε. Ο νέος τύπος ανθρώπου, δηλαδή ο παλιός,  θα είναι αυτός που θα συμβιβάζεται, θα εξυπηρετεί, θα ανελίσσεται για να επιζήσει κερδίζοντας την εύνοια της οικονομικοπολιτικής ολιγαρχίας πατώντας στα κεφάλια των άλλων. Αυτό που θα αλλάξει πραγματικά, αυτό που έχει αλλάξει ήδη, είναι το μέγεθος της πίτας και η αυξανόμενη ένταση της ανθρωποφαγίας που επιτάσσει η νομή της· και το μέγεθος της πίτας είναι αντιστρόφως ανάλογο της έντασης της ανθρωποφαγίας. Επιπλέον, η ευθυγράμμιση με το αφρικανικό πρότυπο σημαίνει και οριστικό αποχαιρετισμό σε κάθε ψήγμα φερ πλέι που επέβαλλαν οι –ελλιπείς έστω- θεσμοί του κράτους δικαίου. Πόλεμος όλων εναντίον όλων, λοιπόν, άρση του χομπσιανού συμβολαίου μη επίθεσης διαμέσου της ήδη εκπληρωμένης προϋπόθεσης της κατάργησης του εγγυητή του. Και η νέα ισορροπία θα επιτευχθεί με την επικράτηση ενός νέου κυρίαρχου· χωρίς όρους του παιχνιδιού και προσχήματα, όμως. Φυγή προς τα πίσω, λοιπόν.

Το ενδεχόμενο της αφρικανοποίησης εκπροσωπείται επαρκώς στο πολιτικό σκηνικό της εποχής κυρίως λόγω της γενετικής του σχέσης με το αμαρτωλό παρελθόν του οποίου αποτελεί και συνέχεια. Η σημειολογική εκπροσώπηση του ευρωπαϊκού μέλλοντος είναι όμως ελλιπέστερη. Δεν υπάρχει καμία συγκροτημένη ομάδα με σημαντική επί του παρόντος επιρροή που να εκφράζει με αμιγή τρόπο το ευρωπαϊκό ενδεχόμενο. Υπάρχει όμως μια οιονεί τάση μετασχηματισμού των παραδοσιακών φαντασιακών δομών και των θεσμικών τους αντιστοίχων. Το κυρίαρχο κομματικό μόρφωμα της μεταπολίτευσης, αυτό που εκπροσώπησε υποδειγματικά τη σοβούμενη διφυΐα, τη διγλωσσία, το αλληθώρισμα του προσανατολισμού το οποίο διατυπώθηκε εν τέλει ρητά ως κεντρικό υπαρξιακό δίλημμα της νεοελληνικής ιστορίας από τον ιστορικό καταλύτη της κρίσης, πνέει τα λοίσθια αρθρώνοντας μαρτυρικά αυτή του τη διφυΐα ως βίαιο κερματισμό και κατάσχιση των σαρκών του. Και καθώς ο βίαιος αυτός κερματισμός αντιστοιχεί απόλυτα με τον κερματισμό της κοινωνίας, οι ωδίνες του συνιστούν ταυτόχρονα κύκνειο άσμα αυτού που τελειώνει και σάλπισμα αυτού που δύναται να γεννηθεί ως πραγματικά νέα ιστορική δυνατότητα. Η επιλογή, λοιπόν, της ευρωπαϊκής προοπτικής εκφράζεται ως σήμερα μονάχα αποσπασματικά μολονότι διαθέτει έναν στρατηγικό σύμμαχο μεγάλου βεληνεκούς: την πραγματικότητα. Η ιστορία των τελευταίων μηνών αποδεικνύει πως η επαφή με την πραγματικότητα, συνιστά λυδία λίθο και οδηγεί νομοτελειακά στην εμπέδωση της  πραγματικής θέσης της χώρας, των διαπραγματευτικών της ικανοτήτων και των προοπτικών της πέρα από την εκάστοτε αντιπολιτευτική αερολογία.

Καθώς, λοιπόν, στο πλαίσιο αυτού του πραγματισμού οι επιλογές είναι ελάχιστες, το ενδεχόμενο συστράτευσης με ό,τι επιτάσσει η ορθολογική προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης, ενισχύεται. Και τελικά, ο χρόνος λειτουργεί ως σύμμαχος στην προσπάθεια της επικράτησης της λογικής. Έτσι, ενώ το μεταρρυθμιστικό μέτωπο εμφανίζεται κατακερματισμένο, η υπόγεια λειτουργία της πανουργίας του Λόγου του φροντίζει ούτως ώστε η πραγματικότητα να αποσαθρώνει τα συμπλέγματα του παραλογισμού και η διαφαινόμενη επαφή με την εξουσία, δηλαδή με την πραγματικότητα, να λειτουργεί ως κατευναστικό των ανερμάτιστων ντελιρίων. Η επαφή αυτή με την πραγματικότητα, ο εξορθολογισμός και η βελτίωση της θέσης της χώρας δεν αποτελούν απλά ιδεολογικές επιλογές ή επιλογές γούστου. Αποτελούν το μονόδρομο, την προϋπόθεση για τη δυνατότητα άσκησης οποιασδήποτε συντεταγμένης δευτερογενούς πολιτικής που κινείται πάνω στον άξονα αριστερά – δεξιά. Στο πεδίο της λογικής δεν μπορεί να επιζήσει καμία πολιτική δεξιά ή αριστερή, εθνική ή κοινωνική, αν δεν δέχεται τις απαραίτητες προϋποθέσεις της αυτοσυντήρησης της χώρας, της γεωπολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής της επιβίωσης.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης, και ιδιαιτέρως εκείνο με την προοπτική της εξουσίας, εκλογικεύεται όχι μόνο μπροστά στο ενδεχόμενο της κατά πρόσωπο επαφής με την πραγματικότητα, αλλά και μέσα από την αργή αλλά σταθερή ευθυγράμμιση με την πραγματικότητα των ίδιων των ψηφοφόρων του, των οποίων τα ποιοτικά –ταξικά, πολιτισμικά, μορφωτικά, ηλικιακά- χαρακτηριστικά συντείνουν τελικά προς μια τέτοια  αργή ή ταχεία εξέλιξη. Ακόμα και ο κυνισμός των επαγγελματιών πολιτικών και συνδικαλιστών που συστρατεύονται σωρηδόν με την αξιωματική αντιπολίτευση με σκοπό τη μελλοντική νομή της εξουσίας είναι ικανός να συμβάλλει, παρά την ηθική εξαθλίωση την οποία αντιπροσωπεύει, στο μετριασμό των ακροτήτων.

Αυτό που μένει να εμφανιστεί, λοιπόν, στο προσκήνιο είναι η πολιτική και κυρίως κοινωνική έκφραση ενός δυναμικού μεταρρυθμισμού που θα ρυμουλκήσει διανοίγοντας το πεδίο της συζήτησης και σπάζοντας τα ταμπού της συντήρησης, ακόμα και τα πιο καθυστερημένα στοιχεία της κοινωνίας. Όσον αφορά στην πολιτική έκφραση αυτού του χώρου, ακόμα και το μέρος εκείνο του πολιτικού συστήματος που αποκαθιστά σιγά σιγά την επαφή του με την ευρωπαϊκή προοπτική, αρχίζει να καταλαβαίνει ότι μια ευκταία ανάπτυξη της οικονομίας θα δημιουργήσει στρώματα των οποίων τα ποιοτικά στοιχεία του δυναμισμού θα μπορέσουν αντισταθμίσουν και να υπερκεράσουν τις καθηλωτικές τάσεις που εκφράζονται από τις ως τώρα ποσοτικά μόνο υπέρτερες δυνάμεις της συντήρησης.

Ο τρόπος με τον οποίο θα εκφραστεί ο χώρος αυτός και η δυναμική που θα αναπτύξει επιταχύνοντας τις εξελίξεις μένουν να φανούν. Είναι πάντως απαραίτητο, αν η άρθρωση των ιστορικών δυνατοτήτων είναι όπως τη φανταζόμαστε εδώ, προσανατολισμένη δηλαδή προς τις δύο αλληλοαποκλειόμενες προοπτικές του εξευρωπαϊσμού και της αφρικανοποίησης, να εμφανιστούν στο ιστορικό προσκήνιο οι δυνάμεις εκείνες που εκπροσωπούν τη μία ή την άλλη λογική. Η συνεκτικότητα της ιστορικής ανάπτυξης των επιλογών επιτάσσει μια τέτοια εκτίμηση. Είναι αυτή η συνεκτικότητα δεδομένη; Είναι πράγματι αυτές μόνο οι διαφαινόμενες προοπτικές; Αδύνατο να απαντήσουμε εκ των προτέρων. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι μια ανάλυση της πραγματικότητας με τα δεδομένα που έχουμε και από το σημείο που στεκόμαστε και με μοναδικό εχέγγυο τη δέσμευσή μας να κρατάμε τα μάτια μας ανοικτά. Κι αφού κάθε οπτική είναι οπτική από κάπου και όχι πανοραμική θέαση από κάποιο αρχιμήδειο σημείο, ο καθένας και η καθεμία μπορεί να τοποθετήσει τον εαυτό του μπροστά στα ιστορικά ενδεχόμενα και να αποφασίσει που ανήκει και σε ποιες ιστορικές απαιτήσεις μπορεί να ανταποκριθεί. Η καταγγελία της πραγματικότητας πάντως δεν είναι μεταξύ των επιλογών. Ισοδυναμεί με το  δημοφιλές μέσο της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας εναντίον του… Νεύτωνα ενώ μάλιστα η ελεύθερη πτώση έχει ήδη ξεκινήσει. Η απάντηση σε τέτοιες περιπτώσεις δίνεται όπως είναι αυτονόητο άμεσα, χωρίς νομικίστικες χρονοτριβές από τον καθ’ ύλην αρμόδιο: το έδαφος. Αλλά οφείλουμε επιπλέον να επισημάνουμε κάτι που μπορεί με την εμπειρία των τελευταίων ετών και ιδιαιτέρως με την εμπειρία των αγανακτισμένων πλατειών, της απαξίωσης και της αυτοαπαξίωσης του πολιτειακού συστήματος κ.λπ. να γίνει ευκολότερα κατανοητό. Στο πεδίο της ιστορίας βασιλεύει αυτό που ο Παναγιώτης Κονδύλης αναγνώριζε ως βασική όψη της ενδεχομενικότητας του κοινωνικο-ιστορικού πεδίου, η «ετερογονία των σκοπών» αναφερόμενος μεταξύ άλλων στον τρόπο με τον οποίο μια καλή αλλά αφελής πρόθεση μπορεί να οδηγήσει μέχρι την καταστροφή. Γι’ αυτό οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί.

Η ως τώρα έκβαση της υποθέσεως πάντως, το γεγονός ότι ο ασθενής βρίσκεται ακόμα εν ζωή επιτρέπει μια κάποια αισιόδοξη ανάγνωση της πραγματικότητας και μια αντίστοιχη διάγνωση των πραγματικών επιθυμιών της κοινωνίας. Η πλειοψηφία της κοινωνίας δεν επιθυμεί την καταστροφή της. Έχει τη -συγκεκαλυμμένη ασφαλώς- σοφία απορρέουσα από τις επιταγές της ίδιας της αυτοσυντήρησής της να επιλέγει την ευρωπαϊκή της προοπτική, ακόμα κι όταν ανεβαίνει στα κεραμίδια. Κι αυτό γιατί έχει να χάσει κάτι περισσότερο από τις αλυσίδες της. Θα ήμασταν άραγε αρκετά μαρξιστές αν παραφράζαμε τον Μαρξ λέγοντας πως δεν έχει σημασία τι ο α ή ο β Έλληνας λέει, σημασία έχει αυτό με το οποίο είναι καθορισμένος να συνταχθεί; Καθορισμένος από το επίπεδο της ζωής του, από τη στενότητα των επιλογών και από την ικανότητά του να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις οποιουδήποτε άλλου σεναρίου. Σε αυτό το μέτωπο τουλάχιστον, τα χάσματα και οι πιθανότητες του ατυχήματος εξαντλούνται στους διανοητικούς περιορισμούς –των ιδεοληψιών περιλαμβανομένων- και στις ψευδαισθήσεις που δεν επιτρέπουν την αντίληψη της κατάστασης. Απέναντι στη διανοητική υποτάξη που τρέφεται με τις συνωμοσιολογίες και το σκότος αλληθωρίζοντας προς την κοινωνική και πολιτική εκείνη κατάσταση όπου θα μπορεί να δικαιωθεί παρασύροντας τη χώρα στα βάραθρά της, ο αγώνας είναι διαρκής και αμείλικτος· και τα διαφωτιστικά όπλα είναι, όπως πάντα, πρόσφορα.

Υ.Γ. Το κείμενο αυτό γράφτηκε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2012 και έκτοτε παρέμεινε «στο συρτάρι». Ίσως να έχει κάτι να πει ακόμα και τώρα. Θ.Π.

Ευρώπη, η πατρίδα μας

μικρά

*** Καλώς τα παιδιά, καλώς τα 3-0

*** Ta tria dyo

*** Όταν σου δείχνουν τα βράχια, μην κοιτάζεις το δάχτυλο.

*** arguments reloaded 3.1

*** Η απαράμιλλη γοητεία του κοντού του μόσκοβου.

*** Μήνες ολόκληρους μας πήρε η προσπάθεια κατανόησης της μνημειώδους "ομιλίας στο Τιτάνια"...

intro

Το arguments είναι η προσπάθειά μας να σκεφτόμαστε πολύπλοκα, σφαιρικά. Φιλοδοξεί να αναδείξει μάλιστα την πολυπλοκότητα σε όλο της το εύρος καταδυόμενο σε αυτά που σκέφτονται, που λένε, που γράφουν, που κάνουν, που δημιουργούν άλλοι, αφού μάλλον κανένας και καμιά μας δεν κατέχει το πρωτείο της αλήθειας. To arguments απεχθάνεται τους δογματισμούς κάθε απόχρωσης και ονειρεύται τη δημοκρατία. Καλή του τύχη.

Παρασιτισμός και επίπλαστη ευημερία – Ο Παναγιώτης Κονδύλης και η ελληνική κρίση

Παρασιτισμός και επίπλαστη ευημερία - Ο Π. Κονδύλης και η ελληνική κρίση

Πάρκαρες σωστά;

Μια πρωτοβουλία του Δικτύου Πολιτών pro-tasis

e-books

eco_man


politiki_via


epa


του ΚΚ

Σύνδεσμοι


Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης


Διεθνής Αμνηστία



Stop


Εξοπλισμοί